C.S.Th. van Gink (foto: Archief Willem Voskamp)

De Collectie C.S.Th. van Gink…

Na het overlijden van Cornelis Simon Theodorus (Cees) van Gink in 1967 stelde de toenmalige beheerder van het Spelderholt, de heer Abel Kuit, een inventarisatie op van al deze gedurende zijn leven geschilderde aquarellen, 95 in totaal.

Andere kleinere tekeningen werden uiteindelijk eigendom van de Nederlandse Hoender en Dwerghoender Bond, thans Nederlandsche Hoender Club (NHC) geheten.
Zie de website www.nederlandsehoenderclub.eu

Eind vorige eeuw werden deze tekeningen in zes series als prentbriefkaarten opnieuw uitgegeven.
Zijn 36 duivenaquarellen werden geschonken aan het vermaarde Taubenmuseum in Neurenberg, Duitsland. Klik hier

Schetsboeken en dergelijke werden door de weduwe Van Gink aan de pluimveeverzamelaar Awe van Wulfften Palthe geschonken. Hij verzamelde vervolgens alle door Van Gink getekende losse bijlageprenten uit de tijdschriften Avicultura en De Kleinveewereld.

Tevens werd het grootste gedeelte van Van Gink’s boekenverzameling (circa 1100 stuks) ondergebracht bij de subfaculteit Diergeneeskunde van de Universiteit van Utrecht (zie: http://repertorium.library.uu.nl/standlijsten/diergk.htm).

Na het opheffen van bepaalde faciliteiten op het Spelderholt** in Beekbergen in 1992 werden deze aquarellen (in eigendom van de erven Van Gink) door tussenkomst van de heer Kuit, die inmiddels voorzitter was geworden van de Stichting Zeldzame Huisdierrassen (SZH), geadopteerd door de SZH.

**

Proefbedrijf ‘Het Spelderholt’ was jarenlang het middelpunt van het Nederlandse pluimveeonderzoek. In 1921 werd ‘Het Spelderholt’ opgericht als Proefstation voor de Pluimveehouderij in Beekbergen. In 2004 verhuisde het proefbedrijf naar Lelystad, waar in nieuwe accommodaties baanbrekend toegepast onderzoek werd verricht naar een toekomstbestendige pluimveehouderij.

In steeds meer onderzoeksprojecten van Wageningen UR Livestock Research wordt samenwerking gezocht met innovatieve pluimveehouders. De grootschalige faciliteiten van ‘Het Spelderholt’ pasten niet meer bij deze nieuwe strategie. Wanneer specifiek onderzoek nodig is wordt samenwerking gezocht met Schothorst Feed Research of gebruik gemaakt van de faciliteiten van Wageningen UR, waaronder die van het Central Veterinary Institute.

De schetsen werden opgeslagen in de kluis van de ABN-AMRO-bank in Lelystad en onder de hoede geplaatst van het Diergeneeskundig Laboratorium in Lelystad. Dit werd gedaan omdat de SZH geen eigen standplaats (tegenwoordig is dit wel het geval in Wageningen) had en de toenmalige secretaris van de SZH daar ook werkte.

Voorbeelden uit de Collectie Van Gink

  • Hollands Hoen

    Hollands Hoen

  • Nederlandse Baardkuifhoen zwart gezoomd

    Nederlandse Baardkuifhoen zwart gezoomd

  • Twentsche Hoen

    Twentsche Hoen

  • Baardkuifhoen goudzwart gezoomd

  • Araucana

    Araucana

  • Brabantse hoen zilver kwartel

  • Bolstaarten

  • Barnevelder dubbel gezoomd

  • Barnevelder dubbel gezoomd

  • Brabantse hoen roodpatrijs

  • Australorp

  • Gele kamhoen

  • Friese hoen zilverpel

  • Friese Hoen roodbont

  • Drentse hoen roodgeschouderd wit

  • Drentse hoen roodpatrijs

  • Friese Hoen geel witpel

  • Nederlandsche Sabelpoot

    Nederlandsche Sabelpoot

  • Welsumer

  • Hollandse Kriel

  • Onbekend pluimvee ras

  • Baardkuifhoen krulvederig

  • Groene kamhoen

  • Kruisingen met wilde hoen

  • Rode kamhoen

  • Baardkuifhoen

  • Grijze kamhoen

  • Drentse hoen roodpatrijs

  • Drentse hoen roodgeschouderd wit

  • Gele kamhoen

  • Friese hoen zilverpel

  • Chaamse hoen zilverpel

  • Friese Hoen roodbont

  • Brakels

  • Friese Hoen geel witpel

  • Brabanters gele moorkop

  • Barnevelder dubbel gezoomd

  • Ancona enkele kam

    Ancona enkele kam

  • Barnevelder dubbel gezoomd

  • Bolstaarten

  • Araucana's

  • Brabantse hoen zilver kwartel

  • Brabanters gele moorkop

  • Brabantse hoen roodpatrijs

  • Australorp

  • Friese hoen

    Friese hoen

  • Starumse-rondkammen

    Starumse-rondkammen

  • Leghorn

    Leghorn

  • Twents hoen

    Twents hoen

  • Afrikaansche meeuwtjes

    Afrikaansche meeuwtjes

  • Welsumer

    Welsumer

  • Noord-Hollandse Blaauwen

    Noord-Hollandse Blaauwen

  • Nederlandse Uilebaard

    Nederlandse Uilebaard

  • Kraaikop

    Kraaikop

  • Zilverfazant (1913)

    Zilverfazant (1913)

  • Zwarte Witkuif

    Zwarte Witkuif

  • Witte Zwartkuif

    Witte Zwartkuif

  • Goudlaken Hollandsch hoen

    Goudlaken Hollandsch hoen

Het Nederlands Pluimveemuseum in Barneveld heeft sinds 2002 deze unieke collectie aquarellen van hoenderrassen voor langere periode in bruikleen gekregen.
Deze stukken liggen nu in een kluis in de buurt van Barneveld.

In 2005 was het zover dat voor de eerste keer de collectie-Van Gink in z’n geheel tentoongesteld werd, zij het uit veiligheidsoverwegingen op twee locaties. Zowel de erven Van Gink als de SZH als het Pluimveemuseum vonden dat deze unieke collectie vaker uit de kluis gehaald diende te worden om aan het publiek gepresenteerd te worden, zoals Van Gink het ongetwijfeld bedoeld had..

Vijf ontbrekende exemplaren…

“……Mondeling had Abel Kuit mij bij het afscheid van Leffert Elving in 2005 in Utrecht al medegedeeld dat in de jaren zeventig (dus na de dood van Van Gink) op het Spelderholt enkele aquarellen door de directie van het Spelderholt aan hoge ambtenaren van het ministerie van Landbouw zouden zijn geschonken.

In de jaren zeventig keek niemand meer om naar de ‘kippenprenten’ van Van Gink, zoals er destijds wel meer uit het oog verloren werd. Bij mijn controle van de door Abel Kuit opgestelde Spelderholtlijst met de cd-rom in het Pluimveemuseum werd mij het volgende duidelijk:

  • 1) Inderdaad ontbreken vijf aquarellen, te weten de nummers 6, 72 en 88, en de nummers 68 en 70. Gelukkig zijn van de laatste twee nog wel de negatieven aanwezig, gemaakt waarschijnlijk in de jaren zeventig op het Spelderholt op basis van de toen nog aanwezige originele aquarellen.
  • 2) Alle van Ginks zijn gesigneerd, daar is geen twijfel over mogelijk. Dit betekent overigens dat de bijlageprent van de Twentse landgans, die in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw bij Avicultura zat, waarschijnlijk niet van Van Gink is. Gesuggereerd is dat deze gemaakt is door de tekenaar van de prenten van de Sluijs Voederfabriek uit dezelfde periode.
  • 3) Mocht Van Gink bedoeld hebben alle nationale hoenderrassen en hun voorouders voor het nageslacht te vereeuwigen, dan is het opmerkelijk dat daarbij de nationale top van de productierassen, de Barnevelder en de Welsumer voor de eieren en het Noord-Hollandse blauwe hoen voor het vlees, ontbreken, hoewel hij deze op andere prenten wel heeft getekend.

    Aannemelijk is dan ook dat de drie ontbrekende nummers (te weten 6, 72 en 88) vanwege de alfabetische volgorde deze drie rassen zijn. De Barnevelder past namelijk exact tussen de Assendelfter en de Brabanter, de Noord-Hollandse blauwe tussen de Lakenvelder en de Padua en de Welsumer tussen de Uilebaard en de Wilde hoenders.

    Wellicht zijn de drie ooit uit promotionele c.q. economische overwegingen door het Spelderholt aan overheids-ambtenaren of fabrikanten geschonken om goede sier te maken of te lobbyen. Met sierrassen kon men in de jaren zeventig wellicht minder goede sier maken.

  • 4) Hoe is het in godsnaam mogelijk dat het Blauwe Zundertse hoen zestig jaar uit het zicht is gebleven, terwijl bijvoorbeeld het Chaams hoen juist op basis van onder andere de Van Gink-tekeningen en aquarellen een ongekende revival maakt. Zundert en Chaam zijn in Noord-Brabant niet ver van elkaar verwijderd.Oordeel zelf op basis van de aquarel van het Blauwe Zundertse hoen of deze verwant was aan het Chaams hoen. Aannemelijk is dat er ooit over het Blauwe Zundertse hoen in Avicultura of Kleindierwereld gepubliceerd is door Van Gink. Aan een geïnteresseerde de schone eer om dit in oude jaargangen te achterhalen.

Concluderend kunnen we stellen dat de kwestie-Van Gink inmiddels een stuk duidelijker geworden is.
We hopen dat de vijf ontbrekende aquarellen nog ooit opduiken. Bezitters ervan kunnen zich anoniem melden bij ondergetekende (via e-mail: heahea@planet.nl) of bij het Pluimveemuseum in Barneveld (de heer C. Floorijp).

Daar steekt het natuurlijk het meest dat de Barnevelder in deze eierstreek ontbreekt.
Ook kunt u daar vrijwel elke dag tijdens het zomerseizoen de diapresentatie van deze 90 dan wel 92 aquarellen bewonderen.

BRON : René Zanderink tijdschrift Zeldzaam Huisdier pagina 20 en 21

Overzicht hoenderrassen aantal aquarellen (nummers)
Assendelfter 5 (nrs. 1-5)
Barnevelder 0 (nr. 6)
Brabanter 9 (7-15)
Chaams hoen 1 (16)
Drents hoen 15 (17-31)
Fries hoen 12 (32-43)
Groninger meeuw 3 (incl. krulveer) (44-46)
Hollands hoen 6 (47-52)
Hollandse kriel 5 (53-57)
Hollands kuifhoen 4 (58-61)
Tam Bankivahoen (kampongkip) 2 (62-63)
Kempens hoen 3 (64-66)
Kraaikop 4 (67-70)
Lakenvelder 1 (71)
Noord-Hollandse blauwe 0 (72)
Padua (Baardkuifhoen) 4 (73-76)
Sabelpootkriel 6 (77-82)
Starumer rondkam 1 (83)
Twentse grijze 1 (84)
Uilebaard 3 (85-87)
Welsumer 0 (88)
Wilde hoenders 5 (89-93)
Zijdehoen 1 (94)
Blauw Zunderts hoen 1 (95)
Totaal 24 (rassen en soorten) 92 aquarellen

Overzicht van de Collectie-Van Gink

[print_gllr id=1692 display=short]

[print_gllr id=1692]

Met dank aan de Poolse website
http://www.kurkiminiaturki.eu/prenten.html

Downloaden overzicht

Klik hier voor een Poster Nederlandse rassen voor een download in PDF formaat (Bron NHC)

Geef een reactie

Spam Blokkade door WP-SpamShield