‘Goedemiddag, weet iemand hoe ik aan een “Blauwe Zundertsche Hoender” kan komen? Deze staat afgebeeld op een poster die ik onlangs in het Barneveldse Pluimveemuseum heb gekocht. Als inwoner van Zundert lijkt het me leuk om deze, naast onze andere kippen en haan, te kunnen verwelkomen.
Hoor graag. Vriendelijke groet, Tom Diderich.’

Deze vraag stelde Tom Diderich zo’n anderhalf jaar geleden aan het Pluimveemuseum in Barneveld via de e-mail. Daar (en in museum Nairac in Barneveld) waren destijds voor het eerst alle Van Gink-aquarellen van 24 Nederlandse hoenderrassen te zien. Toen Cornelis van Gink in de oorlogsjaren 1942- 1943 zat ondergedoken, besteedde hij deze periode van noodgedwongen werkloosheid aan het schilderen van prachtige aquarellen voor het Instituut voor Pluimveeonderzoek ‘Het Spelderholt’ in Beekbergen.

Klik voor het hele artikel De Van Gink Collectie door Rene Zanderink (2007) .

AANVULLING Van Gink Collectie – 2

door: Ad Boks Het ontstaan en beheer van de Van Gink Collectie in de afgelopen decennia wordt verdient volgens Ad Boks aanvulling.

” In nummer twee van de 32e jaargang van Zeldzaam Huisdier, mei 2007, wordt door René Zanderink aandacht besteed aan de Van Gink-collectie, die Van Gink in de oorlogsjaren heeft geschilderd. Alleen de veronderstelling dat er een relatie bestaat tussen de SZH en het eigendom c.q. het beheer van deze collectie is niet juist.

Ook zijn veronderstelling dat de complete collectie voor de eerste keer in Barneveld is tentoongesteld,
is niet juist. Reeds in de zeventiger jaren van de vorige eeuw is de complete collectie te zien geweest bij het filiaal van de Amrobank in Beekbergen.

Daarnaast is bij het 75-jarig bestaan van Spelderholt in 1996 de collectie ook nog eens in zijn geheel tentoongesteld. Beide keren heb ik met veel belangstelling de aquarellen bekeken.

Het fonds pluimveebelangen heeft Van Gink in de oorlogstijd, 1943 en 1944, in de gelegenheid gesteld een collectie aquarellen van de hoenderrassen in Nederland te maken. Een gedeelte van deze collectie is terug te vinden in het boek Van Ginks’s Poultry Paintings, uitgegeven in het kader van het World Poultry Congress in Amsterdam 1992. Wulfften Palthe is de auteur van dit boek en Piet Simons heeft de introductie geschreven.

Met andere woorden het Fonds Pluimveebelangen is vanaf het begin eigenaar van de collectie geweest. Omdat het secretariaat van het fonds in Beekbergen was ondergebracht, werd de collectie ook van daaruit beheerd. Het
fonds heeft aan een paar mensen die zeer verdienstelijk waren voor de pluimveehouderij een originele Van Gink geschonken.

Geen wonder dat die nu niet meer in de collectie zitten. Ook blijkt volgens informatie van Toon Goossens, secretaris van de NHDB, dat de NHDB twee aquarellen, namelijk van de Barnevelder en de Welsumer, in beheer c.q. eigendom heeft.

In 1993, toen het oorspronkelijke deel van het pluimveeonderzoek naar Lelystad verhuisde, verhuisde het secretariaat van het fonds mee en werd de collectie ondergebracht in de kluis van de ABN te Lelystad. Het beheer werd uitgevoerd door het toenmalige hoofd financiële zaken van ID-DLO. In overleg met de bibliothecaris en een
van de medewerkers van het voormalige Spelderholt, gevraagd vanwege haar brede historische pluimveekennis en niet uit hoofde van haar functie in het DB van de SZH, is onderzocht hoe met de collectie om te gaan.

Conclusie was dat het geheel eigenlijk naar een museum zou moeten en dat is ook aan het bestuur van het fonds geadviseerd. Begin 2000 is het secretariaat van het fonds overgegaan naar PPE. Dat was een mooi moment om de balans op te maken en tot de conclusie te komen dat het zonde is zo’n mooie collectie aquarellen in een kluis op te slaan. Het pluimveemuseum had in 2002 de structuur en organisatie om zo’n collectie te kunnen beheren, de collectie is daarom in bruikleen gegeven aan het pluimveemuseum.

De SZH heeft nooit iets met de collectie gehad, behalve dat reproducties ervan ‘om niet’ mochten worden gebruikt.

AANVULLING VAN GINk Collectie – 3

René Zanderink heeft op 11 mei jl. nogmaals een bezoek gebracht aan het pluimveemuseum en samen met de heren G. J. Arissen (stichting fonds pluimveebelangen) en C. Floorijp (Pluimveemuseum Barneveld) alle nog aanwezige 90 aquarellen van de collectie Van Gink gecontroleerd.

Hieruit bleek dat nummers 68 en 70 zich wel in de collectie bevinden, maar dat beide aquarellen van de kampongkippen (nummers 62 en 63) daaraan ontbreken. Vermoedelijk zijn deze twee aquarellen door het pluimveefonds geschonken aan derden. Hiermee is de collectie Van Gink volledig getraceerd en zijn historie beschreven. Alle reden voor onze lezers deze prachtige aquarellen te gaan bewonderen in het Pluimveemuseum in Barneveld.

AANVULLING Van Gink Collectie 4

Het artikel van René Zanderink in Zeldzaam Huisdier no.2 2007 over de Van Gink-collectie blijft de gemoederen bezighouden. Onderstaand een door de redactie sterk bekorte reactie van de bekende pluimveedeskundige
Van Wulfften Palthe. De redactie denkt dat hiermee het belangrijkste over de Van Gink-collectie is gemeld en sluit daarmee de discussie over dit boeiende onderwerp.

” In Zeldzaam Huisdier van mei 2007 en later in de reacties ‘De Van Gink collectie 2’ en ‘De Van Gink collectie 3’, was men op zoek naar wel of niet verdwenen gouaches. Volgens mij is er echter zeer weinig aan de hand. In 1973 werd ik benaderd door de wethouder voor welzijnszaken van Tiel om een tentoonstelling te organiseren over afbeeldingen van kleinvee.

Onder de naam Pels en Pluim in Pen en Penseel vond de expositie plaats in het Streekmuseum De Groote Sociëteit van 30 november tot en met 28 december 1974. Hierin werden voor het eerst na de vervaardiging alle aanwezige Van Gink-gouaches van Het Spelderholt, aangevuld met gouaches van de NHDB, geshowd met daarnaast zo’n tweehonderd werken van diverse andere Nederlandse kunstenaars. Reeds toen ontbraken de nummers 6, 72 en 88.

Op de lijst die ik destijds van ir. Helder heb gekregen staat alleen vermeld dat de nummers ontbreken, dus zonder rasvermelding. Vermoedelijk is er wel wat geproduceerd, maar is het bij een studie gebleven en dus niet afgemaakt. Misschien was het bewuste ras in die periode niet meer aanwezig. De suggestie dat het vanwege de nummering op alfabetische volgorde mogelijk zou zijn dat het om de Barnevelder, Noord-Hollandse Blauwe en Welsumer zou gaan, zie ik als utopie.

Vast staat dat er eind 1973 in totaal 92 werken van Van Gink op Het Spelderholt aanwezig waren. Verder moet vermeld worden dat de nummers. 62 en 63 zwart-witafbeeldingen zijn en geen gouaches. Het formaat is kleiner dan die van de gouaches. In de catalogus van de expositie in Tiel (1974) heb ik ze beschreven gelijk aan wat er
op de achterkant staat, nl. 62. Indische kampongkip zgn. Tamme Bankiva-haan. 63. Indische kampongkip zgn. Tamme Bankiva-hen.

Dit leidt dan tot de slotconclusie dat ergens vóór 1973 de Van Gink collectie in Het Spelderholt 90 gouaches rijk was en dat is anno 2008 nog zo. Zorgvuldig onderzoek had deze feiten vrij eenvoudig boven water kunnen halen.”

A. W. van Wulftten Palthe

De Van Gink Collectie door Rene Zanderink