Oud Mathenesse……..

image_pdfPDFimage_printPrint

Oh….., die lastige jaren zestig……!!

oudmath201512

De woonwijk Oud-Mathenesse ligt in het uiterste westen van Rotterdam. Aan de westkant wordt de wijk begrensd door de Hogenbanweg, die tevens de gemeentegrens tussen Rotterdam en Schiedam vormt. De zuidgrens wordt gevormd door de hoge en 2 kilometer lange Rotterdamse Dijk, die ligt tussen het Marconiplein (rotterdam) tot aan de Koemarkt in Schiedam.

Achter deze dijk bevindt zich de Merwehaven, waar in de laatste 30 jaar voornamelijk fruit (bananen en sinasappels) wordt overgeslagen. Ten oosten wordt de wijk begrensd door het Witte Dorp en de Tjalklaan. De Horvathweg is de noordgrens en loopt vanaf de Rotterdamse Spaanse Polder naar het NS-station in Schiedam.

[print_gllr id=1111]

Het hart van de woonwijk is de Franselaan, een doorgaande straat met aan weerskanten winkels. Deze drukke verkeersweg scheidt de wijk in twee buurten: in het noorden de Schepenbuurt, en in het zuiden de Landenbuurt. De Schepenbuurt bestaat voornamelijk uit portiekflats van 4 etages. In de Landenbuurt staan deels ook portiekflats van maximaal 3 etages, deels vooroorlogse bouw met boven- en onderwoningen.

Oud-Mathenesse is een multiculturele, vooroorlogse stadswijk. In tegenstelling tot het iets verderop gelegen Spangen is Oud-Mathenesse de meest rustige wijk van de huidige deelgemeente Delfshaven, die zelden in het nieuws is.
De wijk Oud Mathenesse telt medio 2014 circa 8000 inwoners.
Vele straten in de wijk (Belgischestraat, Portugesestraat, Deensestaat) zijn grotendeels gerenoveerd, maar vele huizen (Zweedsestraat) blijken anno 2014 verpauperd.

Denkend aan … Oud Mathenesse 1960 – 1970

Gebouwd vlak na het einde van de Tweede Wereldoorlog, gelegen aan de voet van de Rotterdamsedijk, vanouds een keurige arbeiderswijk. Velen van onze vaders werkten in de havens of op de nabij gelegen scheepswerven van de RDM, Gusto of Wilton Feyenoord in Schiedam.

oudmath201507

Het was een nette, keurige buurt waar eigenlijk nooit wat gebeurde. Zondagochtend gingen we naar de Heilig Hart kerk (met het beroemde mannenkoor !), zondagmiddags liepen de meeste vaders en jongens naar het Kasteel van Spangen, waar de beroemde voetbalclub Sparta zijn sportieve gasten ontving.

Simpele huurwoningen, gebouwd na de einde van de tweede wereldoorlog, goedkoop beton, houten krakende vloeren, granieten aanrechtbladen, een kleine keuken, een zeer klein badkamertje, flatwoningen drie hoog, nergens een lift. Van geluidsisolatie of warmte-isolatie hadden we nog nooit gehoord. We kregen wel allemaal CAI. Alle prive-antennes op het platte dak werd op een gegeven moment door den Centrale Antenne installatie. Ook de ombouw naar aardgas uit Groningen maakten we mee. De bewoners uit de straat konden in een demonstratiewagen an het GEB een nieuw formuis uitzoeken. De zwartgekleurde kolenkachels van voor-oorlogse kwaliteit staal werden vervangen door gashaarden van plaatstaal. Dat waren nog eens tijden……

Als s’nacht de grote electriciteitcentrale van het Gemeente Energiebedrijf (GEB), gelegen aan de Gallileistraat vlakbij het Marconiplein stoom afblies, kon je het sissende geluid in de hele wijk horen. Ook de grote zeeschepen boten die ‘snachts uit de Merwedehaven wegvoeren om rechtsaf via de rivier Maas richting open zee bij Hoek van Holland kon je bij de juiste windrichting goed horen….De zware dieselmotoren dreunden namelijk ’s nachts voorbij en deden de dunne ramen van mijn slaapkamer trillen.

Historie van de wijk

Het ambacht Mathenesse wordt al genoemd in documenten uit 1276. De ambachtsheer was Dirk Bokel. Diens kleinzoon noemde zich Dirc van Mathenesse. In 1339 betrok deze een kasteel, waarvan de restanten van de donjon nog altijd te zien zijn in het centrum van de gemeente Schiedam, naast het Stadskantoor aan de Broersvest.

In de Franse tijd, in 1795, werd Mathenesse een gemeente. In 1811 werd deze voor 5 jaar opgeheven en bij Schiedam en Kethel en Spaland gevoegd. Van 1 april 1817 tot 1 januari 1868 was Oud en Nieuw Mathenesse weer een zelfstandige gemeente. Per 1868 werd heel Oud en Nieuw Mathenesse onderdeel van Schiedam en in 1909 ging het grootste deel naar de gemeente Rotterdam.
Een deel van Schiedam wordt ook nu nog aangeduid met Nieuw-Mathenesse. De huidige Rotterdamse wijk Oud-Mathenesse werd gebouwd in de jaren dertig van de twintigste eeuw in de weilanden tussen Rotterdam en Schiedam.

De wijk Oud-Mathenesse, gelegen beneden aan de dijk van de Schiedamseweg, werd vroeger in de volksmond wel De Put genoemd. Maatschappelijk gezien stonden de bewoners net iets hoger in aanzien dan ongeschoolde arbeiders. In Oud-Mathenesse woonden veel lagere ambtenaren, onderwijzers, ambachtslieden en werknemers van de scheepswerven in Schiedam.

Midden in de wijk lag de Rijksseruminrichting, waar nieuwe serums werden getest op runderen en ander vee. Het gebouw is ontworpen door de stadsarchitect Ad van der Steur. De directeur was veterinair deskundige dr. J. Poels, wiens kennis kennelijk verder reikte dan de dierenwereld, want hij was degene die er voor zorgde dat na jaren koningin Wilhelmina alsnog in verwachting raakte.
Het hoofdgebouw van het Serum Instituut biedt thans plaats aan vele bejaardenwoningen. In een van de bijgebouwen aan de Grieksestraat is nu een quarantaineverblijf van diergaarde Blijdorp gevestigd. De andere gebouwtjes doen dienst als buurthuis.

Bron : Wikipedea 2015

Foto’s van onze oude buurt Oud Mathenesse

oudmath201511Boeierstraat

oudmath201510Het Witte Dorp

oudmath201514Rotterdamse Dijk – Beneden

oudmath201503

oudmath201504

oudmath201502

oudmath201501

De plaatselijke middenstanders

oudmath201508

oudmath201504

De Franselaan : de drukke, gevaarlijke doorgangsweg vanaf de Tjalklaan via de Lorentzlaan naar het NS station Schiedam.
In deze drukke straat waren jarenlang gevestigd de supermarkt van Bas van der Heijden, Banketbakkerij C.L. Helmer, de boekhandel van de oude, altijd mopperende heer Bolle, de grote slagerij van Schalk en de winkel van Jamin, op de hoek van de Franselaan en de Hogebanweg en op de andere hoek een winkel van Albert Heyn. Verder in de wijk de groentehandel van Littel, de melkwinkel van Slee, de bakkerij Het Feijntje, aan de overkant van de straat de SPAR-winkel en de bloemenwinkel in de Deensestraat. De kapper zat aan het Pinasplein en op de Rotterdamse Dijk beneden. In de wijk reden twee ‘ijzeren honden’ van de Rotterdamse Melk Inrichting (RMI). De twee melkboeren Vellekoop en Van Buren reden aan het eind van iedere dag over de Rotterdamse Dijk weer helemaal terug naar hun garage aan de Lange Haven in Schiedam. Daar werden de electrische melkkarren weer opgeladen en stonden s’ochtend weer startklaar voor de nieuwe melkvoorraad voor de volgende werkdag. Al deze winkeliers bepaalden het dagelijkse uitgavepatroon van de bewoners..

De drankenhandel van Otto & Janssen , van de familie Lips, alsmede een van de eerste filialen van Albert Heijn op de hoek van de Hogebanweg tegenover Jamin, bepaalden het winkelbeeld. Door de straten ging eerst nog de visboer, de groenteboer, de ijzeren kar van Vellekoop van de RMI en op de hoek van de Deensestraat had het gezin van Piet Jansen zijn eigen kruidenierswinkel. De mooiste winkel was van de banketbakkersfamilie Helmer, die had met Pasen altijd een mooie etalage met de mooiste Paaseieren. De jongens van Helmer zaten ook bij ons op school. Op de Hogebanweg in Schiedam zat een filiaal van P de Gruyter, je kon er vooral allerlei verschillende smaken en soorten koffie los kopen..

Het openbaar vervoer in Oud Mathenesse.

Bus 604, DAF standaardbus, lijn 38, Weena

Buslijn 38 van de Rotterdamsche Electrische Tram (RET) vervoerde ons jarenlang of naar NS station Schiedam, maar meestal de andere kant uit richting Rotterdam Centrum. Die kant ging naar de stad die die bussen waren meestal voller met passagiers.
Je had een stempelkaart met zones, je drukte het aantal zones af in de automaat vlak naast de buschauffer en met een harde PING…. mochten de mensen doorlopen naar achteren.

RET

Als we elders in Rotterdam moesten zijn, pakten we boven op de Rotterdamsedijk tramlijn 4 of lijn 8, beide trams kwamen vanaf de Koemarkt in het centrum van Schiedam en reden over de dijk richting Marconiplein. Daar passeerden we het politiebureau, het klooster van de Broeders van Maastricht.
Simpel en eigenlijk heel doodgewoon allemaal, Boeiend !!

Hekbootstraat - kopie

Het Witte Dorp - kopie

Enige feiten

  • Bekende wijkbewoners van toen ? Jawel, bijvoorbeeld Patricia Paay, Koos Postema, Pim Doesburg, keeper van Sparta woonden met zijn 2 broers bij ons in de portiek.
  • Evenementen ? De jaarlijkse wielrenwedstrijd Ronde van Oud Mathenesse, de stevige vechtpartijen na Kerstmis, de kerstbomenjacht zowel tegen het tuig uit het Witte Dorp als tegen het zooitje ongeregeld van de Parallelweg achter het station van Schiedam. (Schiedamse Vlooienvangers !).Later kwamen daarbij de vechtpartijen van de gemeentepolitie tegen de nozems op hun Puch’s en Kreidler Florett’s op de Hogenbanweg. Ze verzamelden zich overal in de wijk en de politie kreeg er maar geen vat op.
    s’Zomers het gemeentelijke voetbaltournooi voor de jeugd op de trainingsvelden van Vreelust, het oefenveld van Sparta, en we verloren altijd van de St Nicolaasschool en de Finlandia-School uit de Brigantijnstraat.
  • Bekende wijkagent ? Pakvis. Zeer berucht om zijn streng beleid en zijn bonnen. Hij reed op zijn dienstbrommertje door de wijk en was alom gevreesd door jong en oud.
  • Bekende kerk ? De Heilig Hartkerk, onder leiding van de oude Pastoor van Vugt en de helaas te vroeg overleden kerkkoordirigent / schoolhoofd Mijnheer Odijk. en de organist Lodders, Er was een mannenkoor en een jongenskoor. De priesters woonden in de sacristie aan de Hoekersingel vlak naast de kerk.
  • Bekend speelterrein : Na school voetballen op het grote Pinasplein, of s’winters lekker gevaarlijk schotsie dribbelen op de Hoekersingel ! Viel je in het wak dan trof je de hoon van de hele school.
  • Bekende straten ? Genoemd naar Europese landen : Zweedsestraat, Deensestraat, Belgischestraat, Portugesestraat aan de ene zijde van de Franselaan.
    Aan de andere zijde zijn de straten genoemd naar schepen : bijvoorbeeld Boeierstraat, Doggerstraat, Suierstraat, Hoekersingel, Hekbootstraat, Brigantijnstraat.

    Mijn lagere school (1961 – 1967)

    Eerste Klas Lagere School, Sint Martinusschool, Boeierstraat 9, Rotterdam 1961

    oudmath201505

    Zesde klas – jongensklas van 1967 , Sint Martinusschool , Boeierstraat 9 , Rotterdam – Oud Mathenesse 1967
    olv Broeder Lydius van Kessel – juni 1967 . De school is in 1986 afgebroken.

    oudmath201506

    De leerlingen uit de eerste klas

    •Hans Aalders
    •Rene Beenen *
    •Gerard Bergwerf
    •Rob van Beuningen
    •Alex Boller
    •Cor van den Brink
    •Hans Boerman *
    •Rob Cornelisse
    •Frank Dessing
    •Rene van Gink *
    •Paul van Gink *
    •Peter van Gogh*
    •Lex van den Hondel *
    •Jan de Jong
    •Jan van Leusden
    •Bert Lips
    •Andre Lucas
    •Kees Meijer
    •Frans Rietstap *
    •Jan van Rijswijk
    •Ronald Smeehuizen
    •Rudie van der Spek
    •Peter Spruit
    •Jaap Taal *
    •John Vendrig
    •Marc Vermoolen *
    •Rob Vierboom *
    •Frans Vink
    •Tonny van de Water
    •John van Zwieten *

    Oproep !

    Herkent u zichzelf of wellicht een van uw familieleden op een van deze foto’s ? Laat dan even wat horen via email . We willen wel eens een reunie organiseren om elkaar weer eens te ontmoeten. Stuur u informatie op naar paul@vangink.nl en ik neem zo snel mogelijk contact met u op !

    De met een * aangegeven leerlingen hebben zich inmiddels via email gemeld.

    zesde klas Meisjes Jeanne d’Arc school, pinkstraat Rotterdam – 1967

    oudmath201509

    De jongedames van de 6e klas in 1967 olv meester A. van Rooyen, juni 1967

    Foto ontvangen van Joyce Siahaya, met zeer veel dank !

    •Ineke Belzer
    •Tilly van den Bogaard
    •Cisca Bouts
    •Monique de Bruyne
    •Astrid Cammelbeeck
    •Ria Claassen
    •Resi van Deursen
    •Anneke Engering
    •Carla Harte
    •Hannie Jacobs
    •Marian Leuvering
    •Franza van der Linden
    •Ria Moonen
    •Jessie Ozephius
    •Joke Persy
    •Wilma Plooy
    •Carmen Schuyff
    •Joyce Siahaya
    •Wilma Spin
    •Yvonne Verhage
    •Trudy Vermeulen
    •Charlotte Willemsen

    De Heilig Hartkerk – Pinasplein- Rotterdam

    oudmath201502

    oudmath201501

    – Oud Mathenesse Heilig Hartkerk, Pinasplein – Oud Mathenesse – Rotterdam
    Foto’s, genomen vanaf het Pinasplein richting Heilig Hartkerk, Pinkstraat , Rotterdam – Oud Mathenesse

    (Met dank aan John van Zwieten)

    Lydius

    Broeder Lydius van Kessel 1917 – 1998

    Geboren in Amsterdam op 22-03-1917,

    Ingewijd op 15-08-1936, overleden te Maastricht op 10-11-1998,

    Op deze electronische zoektocht naar mijn verleden kwam ik op de website van de Broeders van Maastricht een foto tegen van het toenmalige hoofd van de lagere school, Broeder Lydius van Kessel. Hij blijkt in 1998 te zijn overleden. Wat had ik hem eigenlijk nog graag eens willen zien en spreken !

    Ik denk met eerbied en respect terug aan deze fijne en bijzondere man. We hebben een mooie tijd gehad in de nadagen van het Rijke Roomsche Leven, we zaten nog op het kerkkoor of waren misdienaar in de Heilig Hartkerk op het Pinasplein. Nu is zowel de school als de kerk al jaren lang verdwenen in de wijk, maar mijn gedachten aan de leerlingen en leraren uit die tijd zijn er nog steeds.

    De Broeders van Maastricht hebben het zeker niet gemakkelijk gehad in die tijd : de uitstroom uit de kloosters was begonnen, het kerkbezoek liep achteruit en ook de jeugd werd mondiger en kritischer. Ook de tientallen Broeders van Maastricht, die woonden in het klooster aan het Marconiplein in Rotterdam ontkwamen niet aan de nieuwe orde. We hebben in onze dagelijkse leven nog steeds veel aan hen te danken !

    De Broeders van Maastricht (FIC),

    Verzorgden sedert 1845 het grootste deel van het katholiek onderwijs, eerst voornamelijk aan jongens en later ook aan meisjes. Naast het reguliere onderwijs verzorgden de broeders de z.g. buitenschoolse activiteiten en sportevenementen, waaronder ook schoolvoetbal.

    Vele generaties westerse jongens hebben ‘bij de broeders’ op school gezeten. De Congregatie van de Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis vindt haar oorsprong in Maastricht, gesticht in 1840, door een brouwerszoon die priester werd en die zich het lot van de allerarmsten aantrok. Eerst in Maastricht, industriestad met veel paupers. Later ook in Noord-Brabant en in de grote steden Nijmegen, Rotterdam, Den Haag en Amsterdam.
    Zijn de broeders momenteel nog in Rotterdam (Marconiplein) en Den Haag woonachtig en werkzaam, op 17 mei 2003 viel het doek voorgoed voor de broeders in Amsterdam. Zoals in zo veel religieuze gemeenschappen speelt hier de hoge leeftijd der broeders een rol. Zij zijn meestal verhuisd naar naar het kloosterverzorgingshuis ‘De Beyart’ in Maastricht. Na een lang werkzaam leven wordt hun nu de rust van harte gegund.

    Weblinks

    Zie ook : www.schoolbank.nl

    Klij hier voor de website van De Broeders van Maastricht !

Geef een reactie

Spam Blokkade door WP-SpamShield